Format olarak Türkiye'nin Oscar'ı denebilecek ama kendi yağında zor kavrulduğu için canlı bile yayınlanmayan Sinema Yazarları Derneği (SİYAD) Ödülleri bu yıl 58. kez sahiplerini bulacak. Adayların ne zaman açıklanacağı henüz netleşmese de adet yerini bulsun diyerek (teknik kategoriler dışındaki) aday tahminleri yazım için tekrar ekran başına oturdum. Filmlerin büyük kısmını henüz izleme fırsatım olmadı ama yarattıkları etkilere ve sinema yazarlarının beğenilerine göre doldurup tahmin yapmak zor olmadı. O zaman uzatmadan başlayalım.
EN İYİ FİLM
Nuri Bilge Ceylan, Zeki Demirkubuz, Emin Alper gibi ağır topların film çekmemesi bu yıl ülkenin önde gelen bir diğer yönetmeni Pelin Esmer'in yüzünü güldürecek. Altın Koza'da aldığı 8 ödülle hızlı başlayan 'O da Bir Şey mi' rahat şekilde SİYAD gecesinde ipi göğüslemeye geliyor. Geçen yılın Altın Koza'sında öne çıkan 'Gecenin Kıyısı' iddialı hikayesine rağmen vizyon döneminde yankı uyandıramasa da eleştirmenlerden geçer not almayı başararak güçlü bir yarışçı olacağını gösterdi. Kişisel favorim olan 'Gündüz Apollon Gece Athena' en büyük ödüle uzanamayacak ama birçok adaylıkla yerini alacak. Özcan Alper imzası taşıması 'Erken Kış'ı (önceki filmleri kadar yüksek reaksiyon alamamasına karşın) ilk 5 arasına rahat taşıyacaktır. Son koltuğa geldiğimizde işler karışıyor. 'Bildiğin Gibi Değil' geçen yılki 'Mukadderat' gibi sadece oyuncularına imkan sağlayıp gerisini ıskalayabilir. 'Ölü Mevsim' senaryosuna gereğinden fazla tema sığdırdığının ve kurgusunun fazla uzun olduğunun sıkça belirtilmesinin sıkıntısını yaşayabilir. 'İdea'nın arkasında Tayfun Pirselimoğlu olsa da festival yolculuğunda sivrilememiş olmasının ceremesini çekebilir. Son kararımı veriyor ve diğer alternatiflere göre daha izleyici dostu olduğu, sinema yazarlarından daha pozitif tepkiler aldığı için Vuslat Saraçoğlu'na paramı yatırıyorum.
1) O da Bir Şey mi? | 
2) Gecenin Kıyısı | 
3) Gündüz Apollon Gece Athena | 
4) Erken Kış | 
5) Bildiğin Gibi Değil |
6) Ölü Mevsim | 
| 
8) Yeni Şafak Solarken | 
9) Gülizar | 
10) Sahibinden Rahmet |
EN İYİ ERKEK OYUNCU
Altın Koza'da 'En İyi Erkek Oyuncu' ödülünü kazanan Ahmet Rıfat Şungar filmin sessiz geriliminin işlemesinde büyük paya sahip olan performansıyla adaylıkla beraber ödül için de favori konumunda. Öte yandan 2005'te kazandığı 'En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu' ödülünden tam 20 yıl sonra Pelin Esmer ve Özcan Alper'in filmleriyle sahalara geri dönen Timuçin Esen en güçlü rakibi olarak son ana kadar ödül iddiasını sürdürecek. Fakat 2023'te 'Kuru Otlar Üstüne' ve 'Kar ve Ayı'yla yarışta olup sadece ilk filmle aday olabilen Merve Dizdar gibi sadece bir performansıyla aday edileceğini düşündüğümden yarışın amiral gemisi 'O da Bir Şey mi' ile varlık göstermesi çok daha muhtemel. 2024'te İstanbul Film Festivali'nde birlikte ödül alan Serdar Orçin ve Alican Yücesoy'u burada da birlikte göreceğimizi düşünüyorum ama sadece Orçin'in aday olup Yücesoy'un pota dışında kalma (veya belki yardımcı oyuncu dalında boy gösterme) ihtimali yok değil. 'Yeni Şafak Solarken' ve 'Sahibinden Rahmet'le adaylık kovalayacak olan Cem Yiğit Üzümoğlu da çok daha zorlayıcı ve deneysel bir performansa soyunduğu filmiyle bir adım daha önde olacak gibi.
| 1) Ahmet Rıfat Şungar Gecenin Kıyısı | 2) Timuçin Esen O da Bir Şey mi? | 3) Serdar Orçin Bildiğin Gibi Değil | 4) Alican Yücesoy Bildiğin Gibi Değil | 5) Cem Yiğit Üzümoğlu Yeni Şafak Solarken |
| 6) Timuçin Esen Erken Kış | 7) Cem Yiğit Üzümoğlu Sahibinden Rahmet | 8) Tarhan Karagöz İdea | 9) Mücahit Koçak Köpekle Kurt Arasında | 10) Haluk Bilginer Yan Yana |
EN İYİ KADIN OYUNCU
'Ölü Mevsim' film, yönetmen, senaryo gibi ana kategorilere giremese de oyuncularının yüzünü güldürecektir. Sektör tarafından çok sevilen ama henüz bir SİYAD ödülüyle buluşamayan Funda Eryiğit'in de bu vesileyle Altın Koza'daki gibi eli dolu dönmesi şaşırtmaz. Hem filminin hem performansının gücüyle Ezgi Çelik'in koltuğu da şimdiden garanti. Öte yandan geçen seneki Deniz Işın-Ahsen Eroğlu-Bige Önal üçlüsü gibi bu yıl da kalan üç koltuğu bağımsız sinemaya ilk kez teşrif edilen isimler dolduracak gibi. 'Erken Kış'a ısınamayanların bile hemfikir olduğu taze Altın Portakal ödüllü performansıyla Leyla Tanlar, yarışın en iddialı filminin başrolünde ilk profesyonel oyunculuk deneyimini yaşayan Merve Asya Özgür ve filminin kalbi niteliğindeki karakterine büyük doğallıkla hayat veren Hazal Türesan'la yapboz tamamlanıyor. Çok net görünen beşliyi bozabilecek tek isim buralara çok uğrayan Ecem Uzun olur ama 'Gülizar'ın diğer yapımlar kadar göz önünde olduğunu söylemek zor.
| 1) Funda Eryiğit Ölü Mevsim | 2) Ezgi Çelik Gündüz Apollon Gece Athena | 3) Leyla Tanlar Erken Kış | 4) Merve Asya Özgür O da Bir Şey mi? | 5) Hazal Türesan Bildiğin Gibi Değil |
| 6) Ecem Uzun Gülizar | 7) Aslı İnandık Sahibinden Rahmet | 8) Nazan Kesal Acı Kahve | 9) Leyla Cabas Fidan | 10) Cemre Ebüzziya Su Yüzü |
EN İYİ YARDIMCI ERKEK OYUNCU
'Gündüz Apollon Gece Athena'nın can damarı olan Hüseyin'le Barış Gönenen'in kolay unutulmayacak performansıyla Altın Koza'da alamadığı ödülün ve hatta iki yıl önce kurallar gereği aday edilemeyen 'Çilingir Sofrası'nın rövanşını alacağına şüphem yok. Berk Hakman da filminin gücü sayesinde yer bulmakta zorluk çekeceğini düşünmediğim isimlerden. Altın Koza'da erkek oyuncu ödülünü alan Erdem Şenocak'ın burada değerlendirileceğini düşünüyorum. Filmi henüz izlememiş olsam da Osman Sonant (Mukadderat) gibi başrole çok yakın ama tamamen başrol denemeyecek bir konumda sanki. 'O da Bir Şey mi' hakkındaki yorumlarda karakterin pozisyonu nedeniyle biraz daha sıyrıldığını gözlemlediğim Mehmet Kurtuluş öne çıkacak gibi görünüyor. Beşinci koltuk içinse risk alıyorum ve filminin yarattığı hüsrana rağmen eleştirmenlerce çok övülen Münir Özkul performansıyla Levent Can diyorum. 2025'te Yasemin Yalçın ve Fikret Kuşkan'ın, 2024'te Aras Bulut İynemli ve Songül Öden'in faydalandığı ana akım boşluğunu doldurmak için en iddialı aday.
| 1) Barış Gönenen Gündüz Apollon Gece Athena | 2) Berk Hakman Gecenin Kıyısı | 3) Erdem Şenocak Ölü Mevsim | 4) Mehmet Kurtuluş O da Bir Şey mi? | 5) Levent Can Adile Naşit |
| 6) Serkan Ercan Ölü Mevsim | 7) Erol Babaoğlu Yeni Şafak Solarken | 8) Bekir Behrem Gülizar | 9) Ozan Çelik Bildiğin Gibi Değil | 10) Melih Düzenli Gündüz Apollon Gece Athena |
EN İYİ YARDIMCI KADIN OYUNCU
Altın Koza'da kadın oyuncu ödülünü Funda Eryiğit'le paylaşan Ece Yaşar, kariyerinin ilk adaylığını tıpkı Ankara Film Festivali'nde ödüllendirildiği gibi yardımcı kadın oyuncu dalından alacaktır. Her yıl bir filmden iki ismin girdiğine şahit olduğumuz için bu yıl da piyangonun "Aman bıktık sizin travmalarınızdan" repliğiyle erkek yönetmenleri iğneleyen karakteriyle İpek Bilgin ve geçen yılın taze kazananı Nur Sürer'e vuracağını düşünüyorum. 'Gündüz Apollon Gece Athena' da bu kontenjana uygun iki adayla geliyor. Her zamanki gibi iz bırakan Selen Uçer'in adaylığı şüphe götürmez ama konuşmadan etkileyici bir oyunculuk çıkaran Gizem Bilgen ise aklıma iki filmden ikişer kişi girer mi sorusunu getiriyor. Üstelik Deniz Türkali ve Lale Mansur gibi alternatiflerin gerisinde kalma ihtimali de doğabilir. Bu nedenle son koltuk için yine risk alıp geçen yıl vefat eden Ayla Algan'ı koymak istiyorum. Rolünün kısa olduğu söylense de 2022'de 'Dilberay'la vefatından sonra aday edilen Ayberk Pekcan gibi bir veda adaylığı çıkarsa diye bir his doğdu.
| 1) Ece Yaşar Ölü Mevsim | 2) İpek Bilgin O da Bir Şey mi? | 3) Nur Sürer O da Bir Şey mi? | 4) Selen Uçer Gündüz Apollon Gece Athena | 5) Ayla Algan Yeni Şafak Solarken |
| 6) Gizem Bilgen Gündüz Apollon Gece Athena | 7) Deniz Türkali Gündüz Apollon Gece Athena | 8) Göksel Kortay Fidan | 9) Suzan Kardeş Yeni Şafak Solarken | 10) Nalan Kuruçim İdea |
EN İYİ YÖNETMEN & SENARYO
Her yıl genellikle bir fark dışında aynı isimlerin ve filmlerin aday olduğu iki ana kategoride sıra. 'O da Bir Şey mi' ile Pelin Esmer'in iki ödülü birden evine götürmesi bekleniyor. 'Gündüz Apollon Gece Athena' ile Emine Yıldırım da Side'nin her yerinden faydalanan rejisi ve incelikli senaryosuyla bir diğer kadın yönetmen olarak yerini almaya hazır. Etkileyici bir reji ve bazı eksiklerine rağmen yeterince ikna edici bir senaryo çıkaran Türker Süer 'Gecenin Kıyısı'yla adını yazdıracak. 'Erken Kış'la Özcan Alper'in yönetmen dalını boş geçmeyeceği aşikar. Murat Uyurkulak'la birlikte yazdığı senaryonun eleştirilen ciddi noktaları olduğunu görmekle beraber yarışın zayıflığından ötürü orayı da ıskalayacağını sanmıyorum. Öte yandan beşinci koltukta ise yönetmen dalında Gürcan Keltek'i alıyorum. 'Yeni Şafak Solarken' izleyicileri ve eleştirmenleri ikiye bölse de Keltek'in sıradışı bir işçilik sunduğu ve teknik açıdan çok iyi bir film ortaya koyduğu söylendiği için burayı es geçmeyecek gibi. Senaryo dalında ise 'Mukadderat'la benzer sularda yüzdüğünü söylesem de senaryo tekniği ve işçiliği bakımından daha iyi bir netice çıkaran 'Bildiğin Gibi Değil' ile Vuslat Saraçoğlu'nu anacağım. Kadın yönetmen/yazarların bolluğunun çok mutlu ettiğini de ayrıca belirtmek zorundayım.
Yönetmen:
| 1) Pelin Esmer O da Bir Şey mi? | 2) Türker Süer Gecenin Kıyısı | 3) Özcan Alper Erken Kış | 4) Emine Yıldırım Gündüz Apollon Gece Athena | 5) Gürcan Keltek Yeni Şafak Solarken |
| 6) Tayfun Pirselimoğlu İdea | 7) Vuslat Saraçoğlu Bildiğin Gibi Değil | 8) Doğuş Algün Ölü Mevsim | 9) Belkıs Bayrak Gülizar | 10) Murat Düzgünoğlu Köpekle Kurt Arasında |
Senaryo:
| 1) Pelin Esmer O da Bir Şey mi? | 2) Emine Yıldırım Gündüz Apollon Gece Athena | 3) Türker Süer Gecenin Kıyısı | 4) Özcan Alper, Murat Uyurkulak Erken Kış | 5) Vuslat Saraçoğlu Bildiğin Gibi Değil |
| 6) Doğuş Algün, Selen Örcan Ölü Mevsim | 7) Tayfun Pirselimoğlu İdea | 8) Belkıs Bayrak Gülizar | 9) Emre Sert, Gözde Yetişkin Sahibinden Rahmet | 10) Gürcan Keltek Yeni Şafak Solarken |
DİJİTAL PLATFORMDA EN İYİ YERLİ FİLM
Pandemi sonrası ekonomik kriz nedeniyle beyazperdede ticari vizyon göremeyen filmlerin sayısı artarken sinemaya çıkanlarla net çizgilerle ayrı tutulması hala çok saçma geliyor ama sanırım bu kategori kolay kaldırılmayacak. Altın Koza ve Ankara'da gösterildikten sonra TOD'da yayınlanan, Serpil Gül'ün film vizyona girse güçlü bir yarışçıya dönüşebileceği 'Döngü', yine aynı festivallerden geçen ve MUBI'de yayınlanmasa Bülent Emin Yarar'ı potaya sokabilecek 'Hakkı' yarışta başı çekiyor. Yakın zamanda yine MUBI'de yayınlanan, Sevda Baş'ın Ankara'dan ödülle döndüğü 'Atlet' ve Altın Portakal'da prömiyer yapıp direkt MUBI'ye gelen 'Zamanımızın Bir Kahramanı' da haklarında gördüğüm övgülerle dikkat çekenlerden. Son basamağa ise Disney+'ın orijinal filmi olarak hazırlanıp yayınlanan 'Umami'yi koyuyorum. Uyarlama olsa da negatif bir karşılık aldığını görmedim. 'Bursa Bülbülü' bile iki yıl önce adaylık almışken neden olmasın?
| 1) Döngü (TOD) | 2) Hakkı (MUBI) | 3) Atlet (MUBI) | 4) Zamanımızın Bir Kahramanı (MUBI) | 5) Umami (Disney+) |
